Kiến thức tâm linh
Điểm Khác Phật giáo Nam tông và Bắc tông CHI TIẾT (điểm giống & khác)
Phật giáo Nam tông và Bắc tông là 2 hệ phái lớn của Đạo Phật. Sự khác nhau giữa 2 dòng Phật này nằm ở giáo lý và giới luật. Hiểu rõ sẽ có cách nhận biết và lựa chọn tôn giáo phù hợp.
Contents
Tổng quan về Phật giáo Nam tông và Bắc tông
Nguồn gốc ra đời
Xem thêm: Hướng dẫn trang trí bàn thờ gia tiên trong đám cưới đẹp, ý nghĩa (A-Z)
Đạo Phật có lịch sử phát triển hơn 2500 năm, xuất phát điểm từ Ấn Độ, sau đó lan truyền khắp thế giới, trong đó có Việt Nam.
Khoảng thế kỉ V TCN, sau khi Đức Phật Niết bàn thì đệ tử và giáo chúng chia thành 2 phái lớn, do khác nhau về tư tưởng, kinh điển và giáo thuyết.
- Thượng Tọa Trưởng Lão bộ, sau này gọi là Tiểu Thừa hay Phật giáo Nam tông.
- Đại chúng bộ, sau này gọi là Đại Thừa hay Phật giáo Bắc tông.
Các tông phái Phật giáo
| Bắc tông: | Tịnh Độ Tông, Mật Tông (Chân Ngôn Tông), Thiên Thai Tông (Pháp Hoa Tông), Tam Luật Tông, Pháp Tướng Tông, Hoa Nghiêng Tông (Hiền Thủ Tông). |
| Nam tông: | Câu Xá Tông, Thành Thực Tông. |
| Tông phái thuộc cả 2 phái: | Thiền Tông, Luật Tông. |
Phật giáo Nam tông là gì?
- Tên gọi khác: Tiểu Thừa Phật giáo, Phật giáo Nguyên thủy.
- Ra đời tại Ấn Độ vào thế kỉ 3 sau Công nguyên, sau đó phát triển mạnh ở các nước Đông Nam Á như Thái Lan, Campuchia, Lào, Myanmar và Việt Nam.
- Chủ trương tu tập là Thanh Văn, tập trung vào học tập và giải thoát bản thân khỏi luân hồi sinh – tử.
Phật giáo Bắc tông là gì?
- Tên gọi khác: Đại thừa Phật giáo.
- Ra đời tại Ấn Độ vào khoảng thế kỉ 1 sau Công nguyên, sau đó phát triển mạnh ở Trung Quốc và lan ra các quốc gia Đông Á như Nhật Bản, Hàn Quốc, Việt Nam.
- Chủ trương tu tập theo con đường Bồ Tát, phát nguyện cứu độ tất cả chúng sinh, giải thoát tất cả chúng sinh khỏi vòng luân hồi sinh – tử.
Xem thêm: Bàn thờ Mẹ Quan Âm treo tường: Cách lập và thờ cho đúng
So sánh Phật giáo Nam tông và Bắc tông chi tiết nhất
Giống nhau
- Về nguồn gốc: Đều xuất phát từ giáo lý của Đức Phật Thích Ca Mâu Ni với các chia sẻ về Kinh, Luật, Luận.
- Về nền tảng của con đường tu tập: Đều công nhận Tứ Diệu Đế (Khổ, Tập, Diệt, Đạo) và Bát Chánh Đạo (Chánh kiến, Chánh tư duy, Chánh ngữ, Chánh nghiệp, Chánh mạng, Chánh tinh tấn, Chánh niệm, Chánh định).
- Về kính ngưỡng: Tam Bảo gồm Phật, Pháp, Tăng và xem đó là ngôi báu của Phật tử.
- Về niềm tin: Tin vào luân hồi, nghiệp báo, rằng hành động của con người ở kiếp này sẽ quyết định đến kiếp sau.
- Về mục tiêu: Cả 2 giáo phái đều hướng đến mục tiêu cuối cùng chính là sự giải thoát khỏi vòng luân hồi.
Khác nhau
| Phật giáo Nam tông | Phật giáo Bắc tông | |
| Giáo thuyết: | Hữu luận hay chấp hữu và pháp vô thường. Mọi thứ xung quanh luôn biến đổi, chuyển động nhưng vẫn có tương đối mà không thể nói là “không”. | Không luận hay chấp không. Vạn pháp tuy có nhưng kỳ thực lại là không, mọi thứ chỉ là giả. |
| Khía cạnh văn hóa: | Ảnh hưởng bởi văn hóa Ấn Độ đạo Bà la môn. | Ảnh hưởng bởi văn hóa Nho giáo và Lão giáo của Trung Quốc. |
| Sự giải thoát: | Khi nào thoát khỏi vòng luân hồi sinh – tử thì được chứng ngộ và niết bàn một cách tuyệt đối. Chủ trương là tự độ tự giác, tự giải thoát bản thân mình và không thể giải thoát hay giác ngộ cho người khác. | Sinh tử luân hồi và niết bàn là 2 phạm trù tồn tại gần gũi với nhau. Khi tu dưỡng tốt thì đạt cảnh giác niết bàn. Chủ trương là tự độ tự tha, tự giác tự tha, nghĩa là không chỉ giác ngộ, giải thoát cho mình mà còn giác ngộ, giải thoát cho chúng sinh. |
| Thờ phụng: | Thờ tượng Phật Thích Ca và các vị A La Hán. | Thờ Đức Phật Thích Ca Mâu Ni, tượng Phật và tượng Bồ Tát. |
| Hình thức tu hành: | Thiền, tu viện, khất thực. | Học kinh điển Phật giáo, thực hiện các nghi lễ, thực hành bồ đề, lao động để sinh sống. |
| Ăn chay: | Vào mỗi sáng khi đi khất thực, nhà sư sẽ ăn bất cứ những gì Phật tử cúng, kể cả đồ mặn. | Ăn chay suốt quãng đời tu hành. Khi ăn chay không được ăn đồ có màu, có sinh mạng. |
Phân biệt Phật giáo Nam tông và Bắc tông tại Việt Nam
Việt Nam tồn tại cả 2 giáo phái Bắc tông và Nam tông. Việc phân biệt sẽ dựa vào cách bài trí tượng thờ.
- Chùa thuộc phái Bắc tông: đặt tượng Phật Thích ca ở vị trí trung tâm chính điện, ngoài ra trong chìa còn thờ thêm thần linh, Bồ Tát, La Hán, các vị thuộc Lão giáo và Khổng giáo.
- Chùa thuộc phái Nam tông: thờ duy nhất Phật Thích Ca dưới nhiều kiểu khác nhau như tượng Cửu Long (Phật Thích Ca sơ sinh), tượng đi khất thực, tượng ngồi thiền định, tượng niết bàn, tượng ngồi trên rắn,…
Giải đáp các thắc mắc về Nam tông và Bắc tông
Phật giáo ở Việt Nam là Nam tông hay Bắc tông?
Cả 2. Trong đó Phật giáo Nam tông phổ biến và được xem là chính thống hơn Phật giáo Bắc tông.
Phật giáo Nam tông có ăn mặn không? Hay ăn chay?
Không ăn chay thuần túy mà dùng mặn theo luật Tam Tịnh nhục. Nghĩa là đồ mặn phải hợp thời, không nhìn thấy, không nghe, không nghi.
Phật giáo Nguyên thuỷ là gì?
Là Phật giáo sơ khai, Phật giáo nguyên khởi. Khái niệm này nói đến giai đoạn Phật giáo được hình thành ở Ấn Độ khi Thích Ca Mâu Ni giác ngộ và truyền bá giáo pháp.
Phật giáo Đại thừa là gì?
Đại thừa là “cỗ xe lớn”, là tên gọi trước đây của Phật giáo Bắc tông. Trường phái này phổ biến tại Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Việt Nam,…
Nên tu theo Đại thừa hay tiểu thừa?
Tùy thuộc vào: niềm tin, sở thích, hoàn cảnh và mục tiêu tu tập. Tham khảo bảng so sánh dưới đây để đưa ra quyết định:
| Đại thừa | Tiểu thừa | |
| Ưu điểm: | – Giáo lý phong phú, đa dạng. – Hướng đến sự từ bi, hi sinh, cứu độ chúng sinh. – Nhiều phương pháp tu tập. | – Giáo lý đơn giản, dễ hiểu, dễ thực hành. – Chú trọng đến trách nhiệm cá nhân trong việc giải thoát. – Có cộng đồng tu hành lâu đời, chặt chẽ. |
| Nhược điểm: | – Giáo lý phức tạp, khó hiểu. – Dễ sa vào nghi thức, hình thức. – Cộng đồng tu tập ít chặt chẽ hơn. | – Chú trọng giải thoát bản thân, có phần ích kỉ. – Phương pháp tu tập “nghèo nàn”. – Không được phổ biến. |
Phật và Bồ Tát khác nhau như thế nào?
| Phật | Bồ Tát | |
| Vai trò: | Là bậc giác ngộ hoàn mãn, đạt được Nhập Niết bàn, thoát khỏi vòng luân hồi sinh tử. | Là những vị tu hành đã được giác ngộ nhưng trì hoãn Niết bàn để tiếp tục tu tập, giúp đỡ chúng sinh. |
| Mục tiêu: | Truyền bá giáo pháp, khai sáng chúng sinh giúp họ giác ngộ, giải thoát. | Đạt được Phật quả nhưng tiếp tục tu tập để giúp đỡ chúng sinh. |
| Cảnh giới tu tập: | Đạt cảnh giới tối cao Niết bàn. | Đang ở cảnh giới Bồ Tát. |
| Số lượng: | Vô số vị Phật trong quá khứ, hiện tại và tương lai. | Hữu hạn. |
| Cách thức tu tập: | Tự giác | Tha lạc (nhờ sự gia trì của Phật hoặc Bồ Tát khác). |
| Hình ảnh: | Hình tướng trang nghiêm, thanh tịnh. | Hình tướng đa dạng, gần gũi. |
Phái Mật tông là gì?
- Là tông phái của Phật giáo Bắc tông.
- Tên gọi khác: Chân ngôn môn, Mật giáo, Kim cương, Mật thừa.
- Phát triển mạnh mẽ ở Ấn Độ vào khoảng thế kỉ 5, 6 sau Công nguyên; sau này du nhập sang Tây Tạng, Trung Quốc, Nhật Bản, Đông Nam Á.
Bài viết hay quá